Śpiew i Taniec

Korzenie chorwackiej muzyki tkwią w pieśniach ludowych, które powstawały za panowania pierwszych chorwackich królów w XI stuleciu, oraz w rodzimej muzyce kościelnej z tego samego okresu. Przez wieki wszystkie regiony rozwijały własne pieśni ludowe, a większość wiosek i miasteczek miała lokalnych wykonawców, których repertuar zawierał tragiczne historie ich życia, smutne piosenki o miłości, jak również lokalne przyśpiewki z okazji wesel i świąt. W tradycyjnych chorwackich melodiach pobrzmiewają wpływy muzyki tureckiej, ale noszą też one wiele oryginalnych i niepowtarzalnych rysów, szczególnie w środkowych rejonach kraju. Pewne pojęcie o pięknych i rzewnych nutach dają znane aranżacje Gorana Bregovicia, który jest wprawdzie Serbem, ale w swojej twórczości wykorzystuje tradycyjną muzykę wszystkich krajów bałkańskich. Jednym z najpopularniejszych instrumentów ludowych jest tamburica, mająca trzy lub pięć strun i dźwiękiem przypominająca mandolinę. Trafiła do wschodniej Chorwacji wraz z Turkami - najwcześniej pojawiła się w Sławonii. Dziś stała się najbardziej charakterystycznym chorwackim instrumentem ludowym, używanym przez zespoły folklorystyczne z całego kraju. Tamburica to często główny instrument towarzyszący tradycyjnemu tańcu ludowemu zwanemu kolo. Obecnie jest on wykonywany przez tworzących korowód mężczyzn i kobiety, choć początkowo był prawdopodobnie tańcem wyłącznie męskim. Specyficzne (dla krajów byłej Jugosławii) są również gusle - instrument z grupy chordofonów, z jedną struną z końskiego włosia i wypukłym korpusem rezonansowym pokrytym skórą. Grający nie przyciska struny, lecz dotyka jej paznokciem, skracając jej długość. Na wybrzeżu oraz na wyspach Dalmacji i Kvarneru spotykane są dwie odmiany dud: gajdę i dudę. Popularne w ludowych kapelach są także flety i bębny. Dążenie do niepodległości podczas "wojny za ojczyznę" w latach 90. przyniosło gwałtowny wzrost zainteresowania muzyką chorwacką, za-równo tradycyjną, jak i współczesną. Aby zaspo-koić potrzeby ludności, dotkniętej traumą wynikającą z działań wojennych, wskrzeszono sentymentalne pieśni i łamiące serce opowieści ludowe, regularnie prezentując je w państwowych kanałach telewizyjnych. Na szczęście ów nadgorliwy patriotyzm wygasł w latach powojennych i ustąpił miejsca bardziej selektywnemu podejściu do rodzimej muzyki. Jednym z interesujących zjawisk w ostatnich latach jest pojawienie się zespołów łączących folk z alternatywnym rockiem lub współczesną muzyką taneczną.